Çelik üretim oksidasyon reaksiyonları sıvı maden ve hurda karışımı üzerine su soğutmalı bir lans vasıtasıyla jet hızıyla saf oksijen üflenmesi ile gerçekleşir. Bu işlem sıvı çelikte bulunan yüksek orandaki elementleri oksidasyona uğratır. Oksidasyon aslında yakma işlemidir. Reaksiyonlar;
Yüksek fırın içerisine üflenen sıcak hava kok kömürünü yakarak karbondioksit CO2 haline dönüştürür. CO2 ise yüksek sıcakta kok ile yeniden reaksiyona girerek karbonmonoksit CO şeklinde parçalanır. Bu reaksiyonlar sonucu asıl bileşenleri azot N2 ve karbonmonoksit CO olan bir gaz fırın içerisinde yükselir.
Karbonmonoksit doymamış bir bileşiktir. Daha fazla yanması mümkündür ve oksijeni kendisine bağlamayı çok sever. Çok iyi bir redükleyici olmasının diğer bir nedeni de gaz olarak her yere nüfuz edebilmesidir. Bu nedenle poröz ve çatlaklı cevherler daha kolay redüklenebilirler. Karbonmonoksit fırın içerisinde yükselirken redüksiyon işlemi de demir oksitler üzerinde kademeli olarak gerçekleşir. Azot reaksiyonlarda yer almaz ve değişime uğramaz.
1. Hammadde üretim ve hazırlama: Çeşitli kazı ve yükleme sistemleri ile üretilen kalker, marn, kil, demir cevheri v.s gibi hammaddeler stoklanır. Stoklardan alınan hammaddelerin tane büyüklükleri önce kırıcıda 0-30 mm ‘ye azaltılır. Daha sonra değirmenlerde öğütülür. Değirmenden çıkan malzemede maksimum %1 rutubet olmalıdır. Elde edilen malzemeler bant üzerinde taşıma esnasında kimyasal analize tabi tutulur ve otomatik olarak istenilen özelliklerde karıştırılarak farin stoğunda biriktirilir.
2. Pişirme: Fırın içine gelen farin döner fırında yavaş yavaş pişerek 1400°C lik kısımda sinterleşir. Fırında pişirilen malzeme, ağırlığının %35′ini kaybeder. Daha sonra fırından alınan klinker 100°C ye soğutularak klinker silolarına alınır. Fırının sonunda 1000°C sıcaklığa düşen hava, siklonlardan beslenen farin’in ve pişirmede kullanılan kömürün kurutulmasında kullanılır.
CaCO3+ Isı–> CaO + CO2
3. Çimento öğütme ve paketleme: Silolarda biriktirilen klinker, imal edilecek çimento türüne göre belli oranlarda alçı, tras, kalker ve uçucu kül gibi ilave malzemeler katılarak değirmenlerde öğütülerek paketlenir.
Kalker (Kireç taşı): Kimyasal bileşiminde en az %90 CaCO3 bulunan kayaçlardır. Kolay işlenebilir.
Kil: Mineralojik bileşiminde %90’a kadar kil mineralleri bulunan kayaçtır. Kimyasal bileşiminde Al2O3, SiO2, Fe2O3 bileşikleri bulunur.
Marn: %50–70 oranında kalker ve %30–50 oranında kil karışımından oluşmuş kayaçtır. Kalkere göre daha yumuşak olması nedeniyle kolay öğütülebilmekte, kırma-öğütme işlemleri sırasında enerji tüketimi düşük olmaktadır.
1) Hasat ve nakil
2) Yıkama ve pancarın kıyılması
3) Ham şerbetin eldesi
4) Ham şerbetin temizlenmesi
5) İnce şerbetin koyulaştırılması
6) Kristal şeker pişirimi
Sanayide nişasta, daha ucuz olduğu için mısırdan elde edilir. Wet milling adı verilen bu yöntemin ilk adımı, masarasyon adı verilen işlemdir. Mısır taneleri elekten geçirilip istenilen özellikte olanlar ayrıldıktan sonra, mısır taneleri, sıcaklığı yaklaşık 50 oC’de sabitlenmiş tanklarda 2 gün SO’li suda bekletilerek yumuşaması sağlanır. Isının sabit tutulması için ısı değiştiricisi kullanılır. Bakterilerin ölmemesi için sıcaklığın 55oC’yi aşmaması gerekir. SO2 ise suyun mısırın içerisine difizyonunun artmasını, protein–nişasta matrisinin çözülmesini sağlar ve böylece daha saf bir nişasta elde edilebilir.
Partial Differential Equations V: Asymptotic Methods for Partial Differential Equations (Encyclopaedia of Mathematical Sciences) (v. 5) free ebook download.
Internal Flow: Concepts and Applications (Cambridge Engine Technology Series)
Internal Flow: Concepts and Applications (Cambridge Engine Technology Series) free ebook download.
Magazine | English | 5 – 2009 | 120 pages | PDF | 11.3 MB
